Dưỡng ẩm thường được nói tới như thể chỉ có một cơ chế, trong khi y văn phân biệt rõ ba cơ chế riêng biệt. Việc phân biệt này quan trọng vì nó quyết định sản phẩm nào phù hợp với tình trạng da nào, và vì nó cho phép đo lường thay vì cảm nhận.
TEWL — thước đo định lượng của hàng rào da
Mất nước qua biểu bì, viết tắt là TEWL, là lượng hơi nước khuếch tán từ trong cơ thể ra ngoài qua lớp sừng trong một đơn vị thời gian và diện tích. Chỉ số này đo được bằng máy đo độ ẩm bay hơi đặt áp lên bề mặt da.
Elias (2005) trình bày lớp sừng như một hệ phòng vệ tích hợp, trong đó chức năng giữ nước gắn liền với cấu trúc lipid gian bào. TEWL tăng được xem là dấu hiệu hàng rào đang suy giảm, và giảm trở lại khi cấu trúc này được phục hồi — đây là điểm cuối thường dùng trong nghiên cứu đánh giá sản phẩm dưỡng ẩm.
Ba nhóm hoạt chất, ba cơ chế
Rawlings và Harding (2004) phân loại như sau. Chất hút ẩm gồm glycerin, hyaluronic acid, urea và các polyol — chúng liên kết phân tử nước và giữ nước lại trong lớp sừng. Hiệu quả của nhóm này phụ thuộc vào độ ẩm môi trường xung quanh.
Chất làm mềm gồm các ester, dầu thực vật nhẹ và một số alcohol béo — chúng lấp vào khoảng trống giữa các tế bào sừng bong dở, cải thiện độ mịn và độ dẻo của bề mặt. Đây là tác động lên cảm nhận và cấu trúc bề mặt.
Chất khóa ẩm gồm petrolatum, dimethicone và các sáp — chúng tạo một lớp màng kỵ nước làm chậm tốc độ bay hơi, tức trực tiếp kéo TEWL xuống. Trong ba nhóm, đây là nhóm cho thay đổi TEWL rõ nhất trong thời gian ngắn.
Một công thức đầy đủ thường phối hợp cả ba, vì mỗi nhóm bù đắp giới hạn của nhóm còn lại: chất hút ẩm không có gì giữ nước lại nếu thiếu lớp màng, còn chất khóa ẩm đơn thuần không bổ sung được nước.
Nha đam trong nhóm hút ẩm
Gel lá nha đam chứa khoảng 98 đến 99 phần trăm nước, phần chất khô chủ yếu là polysaccharide có nhiều nhóm hydroxyl tự do. Cấu trúc đó cho khả năng liên kết nước, nên trong cách phân loại trên, chiết xuất nha đam thuộc nhóm hút ẩm và tạo màng bề mặt.
Điều này cũng có nghĩa chiết xuất nha đam không thay thế được vai trò của pha lipid trong công thức. Một sản phẩm chỉ có thành phần hút ẩm, dùng trong môi trường khô, có thể không cho kết quả như mong đợi — đây là giới hạn cơ chế, không phải vấn đề chất lượng nguyên liệu.
Vì sao “cấp ẩm sâu” là một cách nói thiếu chính xác
Nước trong lớp bì đến từ tuần hoàn, không từ sản phẩm bôi ngoài. Tác động đo được của mỹ phẩm dưỡng ẩm nằm ở lớp sừng: giữ lại phần nước đang có và làm chậm tốc độ mất đi. Cụm từ mô tả việc đưa nước xuống lớp sâu vì vậy không tương ứng với cơ chế nào được ghi nhận.
Nội dung trên mang tính thông tin khoa học, không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị y khoa. Tình trạng da khô kéo dài kèm nứt nẻ hoặc viêm nên được bác sĩ da liễu thăm khám.
